ICHIGO
Shares

EKIBEN – món ăn trên đường tàu Nhật Bản

Shares

Một trong những nét độc đáo khi du lịch bằng tàu hỏa ở Nhật Bản là những hộp cơm Ekiben đầy màu sắc. Cùng với những chuyến du lịch xa trên tàu hỏa, Ekiben đã trở thành một phần không thể thiếu cho những du khách đang đói bụng. 

Ekiben là cách gọi những hộp bento được bán ở nhà ga dành cho những hành khách phải di chuyển lâu trên tàu hỏa. Ekiben có một nền lịch sử khá lâu và nhiều thăng trầm kể từ khi xuất hiện hộp Ekiben đầu tiên cho đến thời điểm hiện tại. 

Bánh ngọt Nhật Bản WAGASHI – Nghệ thuật ẩm thực xứ phù tang

Những hộp Ekiben đầu tiên 

Nguồn: Wikimedia commons

Du lịch bằng tàu hỏa ở Nhật bắt đầu vào năm 1872, nhưng sự ra đời của Ekiben thì vẫn chưa xác định được thời gian chính xác. Có nhiều thông tin khác nhau về những hộp Ekiben đầu tiên, nhưng chúng ta có thể chắc chắn rằng khi có nhu cầu thì sẽ có cung cấp.

Sự phát triển của ngành du lịch tàu hỏa là cơ hội cho sự ra đời và phát triển của Ekiben. Tuy nhiên, những tài liệu về thời gian ra đời chính xác của Ekiben thì đã biến mất vì chiến tranh.

Thông tin đáng tin nhất vào thời điểm hiện tại về hộp Ekiben đầu tiên là được bán tại nhà ga Utsunomiya tỉnh Tochigi. Phần ăn này bao gồm hai phần cơm nắm được bọc trong lá trúc và ăn kèm dưa chua. Nó được bán với giá 5 sen (1 sen là 1/100 yên), tương đương với 10 đô cho hộp Ekiben hiện nay.

Tuy nhiên, cũng có những thông tin khác về hộp Ekiben đầu tiên được bán ở ga Osaka và Kobe năm 1877 và ga Ueno vào năm 1883. Thế nhưng, thông tin về hộp Ekiben được bán tại ga Utsunomiya vẫn đáng tin hơn.

Tết truyền thống của người Nhật

Sự phát triển của Ekiben

Nguồn: 4563 pic

Có rất nhiều thông tin về những hộp Ekiben đầu tiên tại Nhật Bản. Ví dụ như năm 1888, có thông tin về những hộp Ekiben được bày bán ở ga Himeji bao gồm cơm và một số các món ăn kèm. 

Ngoài ra, những hộp Ekiben toàn là sushi (Sushi Ekiben) được bán tại Ichinoseki và Kurosawajiri ở Iwate vào năm 1890.  

Nhưng dù sao đi nữa thì những thông tin liên quan đến Ekiben đầu tiên thường xuất hiện vào khoảng cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX. 

Vào năm 1905, một tạp chí đã lên danh sách các Ekiben khác nhau ở những nơi khác nhau, cùng với lịch trình đường sắt có liệt kê các Ekiben nổi tiếng của từng khu vực. 

Ngày xưa, những người bán Ekiben đựng chúng trên một cái khay trưng bày treo trên dây đeo quanh cổ họ. Họ đi dọc bên ngoài theo các toa tàu hỏa và bán những hộp Ekiben thông qua cửa sổ của các toa tàu khi các chuyến tàu dừng lại. 

Việc bán Ekiben theo hình thức này được duy trì cho đến khi Nhật Bản xây dựng các toa tàu có cửa sổ cố định và lịch trình chạy tàu chặt chẽ hơn. Chính vì vậy, việc bán Ekiben chuyển từ đi dọc bên ngoài các toa tàu chuyển thành bên trong tàu hoặc các kiot tại sân ga.

Nguồn: Alfonso Jimenez

Trải qua một thời gian phát triển, Ekiben dần dần có sự kết hợp với nền ẩm thực truyền thống của từng địa phương Nhật Bản. Một số món xuất hiện theo mùa và chỉ có sẵn tại một số thời điểm nhất định trong năm và luôn luôn được trình bày đẹp mắt. 

Kể cả khi được chế biến tại các cơ sở lớn thay vì các đầu bếp địa phương thì Ekiben vẫn được chú ý đến việc trình bày đẹp mắt.

Ekiben thường được đóng gói trong bọc giấy có họa tiết nghệ thuật và văn hóa Nhật Bản. Dưới đây là một giấy bọc Ekiben có từ ga Ueno với mặt tiền của nhà ga và bức tượng trong công viện Ueno mô tả Saigo Takamori (thường được gọi là samurai cuối cùng và chú chó trung thành của anh ta: 

Nguồn: Luke Lai

Các nhân vật của văn hóa nhạc Pop cũng được in hình trên các túi đựng Ekiben. 

Nếu bạn hứng thú về các mẫu mã của Ekiben thì có thể vào trang web này và chiêm ngưỡng bộ sưu tập hơn 6000 Ekiben. 

Washitsu nghệ thuật kiến trúc Nhật Bản

Ekiben và những thăng trầm 

Nguồn: Luke Lai

Trong suốt Thế chiến thứ hai, Ekiben bị ảnh hưởng về khẩu phần vì lượng gạo bị hạn chế và được bổ sung bằng khoai lang hoặc mì. Giấy gói lạ mắt được thay thế bằng giấy thường và thỉnh thoảng có những khẩu hiệu yêu nước. 

Vào khoảng thời gian này, một món ăn nổi tiếng khác của Nhật Bản ra đời – Ikameshi (mực nhồi cơm), được phát minh bởi một người bán Ekiben ở Hokkaido. Bằng cách sử dụng một con mực nhỏ và nhồi với cơm, sau khi nấu chín sẽ cho ra một bữa ăn ngon với lượng gạo tiêu thụ nhỏ. 

Với sự ra đời của món Ikameshi và vấn đề cắt giảm gạo cũng như thay đổi giấy gói đã khiến Ekiben dần dần không được ưa chuộng nữa. 

Vào những năm 1950 sau chiến tranh, nhờ vào sự bùng nổ du lịch, sự nổi tiếng của truyền hình, sự quan tâm đến Ekiben đã thúc đẩy ra một bộ phim truyền hình năm 1973 dựa trên một bộ manga có nội dung về một chàng trai đi du lịch khắp Nhật Bản để thử Ekiben. Đây là thời hoàng kim của Ekiben. Số lượng tiêu thụ Ekiben lên đến 2 triệu hộp/ tuần và cuối những năm 1970 lên đến 20 triệu hộp/ ngày. 

Tuy nhiên, khi ngành sản xuất xe hơi phát triển và du lịch bằng đường hàng không trở nên phổ biến, số lượng mua Ekiben giảm mạnh và khoảng thời gian từ 1987 – 2008 thì các nhà máy sản xuất Ekiben giảm 50%. 

Giải pháp để thoát khỏi tình trạng này là một số công nghệ ra đời ví dụ như hộp tự sưởi ấm, nhưng chủ yếu vẫn dựa vào các kế hoạch truyền thông. 

Lễ hội Ekiben đầu tiên diễn ra vào năm 1966 và bán được 400.000 Ekiben thuộc 200 loại khác nhau đến từ khắp cả nước. Thay vì đi tàu để ăn các món đặc sản địa phương thì các món đặc sản sẽ đến với khách du lịch vào một vài tuần trong năm. 

Ekiben ngày nay 

Nguồn: Kagami 

Một số người nói Ekiben đã tốt hơn so với trước kia, nhưng thực tế là các nhà sản xuất phải đi kịp với thời đại, cho ra các sản phẩm có chủ đề anime để thu hút sự chú ý của những người trẻ tuổi mà Ekiben mang phong cách truyền thống không thể làm được. Như Naruto Ekiben được sản xuất tại nơi tác giả bộ truyện nổi tiếng Naruto sinh sống. 

Kể từ lễ hội Ekiben đầu tiên đến nay, nhiều cửa hàng đã bắt đầu tổ chức những lễ hội Ekiben tương tự và thậm chí còn có một Lễ hội Ekiben tại chợ Mitsuwa ở Mỹ. Bạn có thể tham gia sự kiện Ekiben hàng năm tại cửa hàng Bách hóa Keio ở Shinjuku nơi có hơn 200 loại Ekiben khác nhau được bán. 

Ngoài những lễ hội được tổ chức tại các cửa hàng bách hóa, khách du lịch có thể đến con đường Ekiben ở nhà ga Tokyo, nơi có đến 170 Ekiben khác nhau từ khắp nơi trên đất nước.

Ba loại phổ biến nhất là Ekiben lưỡi bò tự làm nóng đến từ Sendai, Ekiben chirashi với nhiều trứng ốp là đến từ Niigata và thịt bò từ Yonezawa, tỉnh Yamagata. 

Nhưng có lẽ, để thưởng thức Ekiben đúng nhất thì chắc chắn là và vừa ăn Ekiben và nhìn ra cửa sổ tàu hỏa. 

Hãy thử và có những trải nghiệm Ekiben của riêng bạn nhé. 

Nguồn: Tofuku.com

Leave a Reply

avatar
  Đăng kí  
Thông báo